Dosya Özgürlüğü

Bulut Depolamanın Problemi

Google Drive, iCloud, OneDrive — hepsi “bulut”ta. Ama bulut, başka birinin bilgisayarı demek.

Sorunlar:

• Şirket dosyalarını görebilir — çoğu bulut hizmeti uçtan uca şifreli değil
• Platform kilidi — dosya formatları, entegrasyonlar seni bağlar
• Fiyat artışları — ücretsiz alan doluyor, ödeme zorunlu hale geliyor
• Hesap kapatılırsa tüm dosyaların gider
• Devlet talepleri — şirketler verileri paylaşabilir

Çözüm: Syncthing

Syncthing, açık kaynak, merkeziyetsiz dosya senkronizasyon aracıdır:

• Dosyalar cihazların arasında doğrudan senkronize olur — sunucu yok
• Uçtan uca şifreli
• Tamamen bedava, reklam yok, veri toplama yok
• Linux, Windows, macOS, Android destekli
• Kurulumu basit

Nasıl Çalışır?

Bilgisayarın ve telefonun birbirine doğrudan bağlanır. Bir dosyayı bilgisayarına kaydettiğinde, otomatik olarak telefonuna (ve diğer cihazlarına) senkronize olur. Arada hiçbir sunucu yok.

Syncthing Kurulumu

Bilgisayarda (Linux Mint)

Henüz Linux’a geçmediysen: syncthing.net/downloads adresinden Windows veya macOS için kurulum dosyasını indir ve normal program gibi kur. Aşağıdaki terminal komutları Linux içindir — Linux’a geçtikten sonra (Konu 13) bu yöntemle de kurabilirsin.

Linux kullanıyorsan:

Terminal nedir? Linux’ta “Terminal” veya “Konsol”, yazılım kurmanın en doğrudan yoludur — Windows’taki Komut İstemi gibi düşün ama çok daha güçlü. Başlat menüsünde “Terminal” ara veya Ctrl+Alt+T kısayolunu kullan.

sudo ne anlama gelir? “Superuser do” — yönetici yetkisiyle çalıştır. Sisteme yazılım kurma gibi işlemler yönetici yetkisi gerektirir. Kullanıcı şifreni soracak.

apt install ne yapar? Linux Mint’in paket yöneticisi (apt), yazılımı resmi depolardan indirir ve kurar — App Store gibi ama komut satırından.

1. Terminal aç ve şu komutu çalıştır:

sudo apt install syncthing

Kullanıcı şifreni gir, Enter’a bas. Kurulum tamamlanınca komut istemi geri döner.

2. Syncthing’i başlat:

syncthing

3. Tarayıcıda localhost:8384 adresi açılır — bu Syncthing’in kontrol paneli

Telefonda (Android)

1. Google Play veya F-Droid’den “Syncthing” indir
2. Uygulamayı aç — izinleri ver (dosya erişimi)

Cihazları Bağla

1. Bilgisayardaki Syncthing’de “Eylemler → Cihaz Kimliğini Göster” tıkla
2. QR kodu telefondaki Syncthing ile tara
3. Her iki cihazda bağlantıyı onayla

Klasör Paylaş

1. Bilgisayarda “Klasör Ekle” tıkla
2. Senkronize etmek istediğin klasörü seç (örn: /home/kullanici/Belgeler)
3. Paylaşılacak cihaz olarak telefonunu seç
4. Telefonda gelen isteği onayla

Artık bu klasördeki her değişiklik otomatik olarak diğer cihaza yansır.

Google Drive’dan Geçiş

Adım 1: Verileri İndir

1. takeout.google.com adresine git
2. “Google Drive” seç → dışa aktar
3. ZIP dosyasını indir ve bilgisayarına çıkar

Adım 2: Syncthing Klasörüne Taşı

• İndirdiğin dosyaları Syncthing ile senkronize ettiğin klasöre taşı
• Otomatik olarak diğer cihazlarınla senkronize olacak

Adım 3: Google Drive’ı Temizle

• Google Drive’daki dosyaları sil
• Çöp kutusunu boşalt
• Drive uygulamasını telefondan kaldır

Yedekleme Stratejisi

Syncthing senkronizasyon yapar ama yedekleme değildir — bir cihazda silinen dosya diğerinde de silinir.

Yedekleme için:

• Harici disk: Haftada bir Syncthing klasörünü harici diske kopyala
• Syncthing versiyonlama: Ayarlardan “Dosya Sürümleme” etkinleştir — silinen/değiştirilen dosyaların eski kopyaları saklanır
• 3-2-1 kuralı: 3 kopya, 2 farklı ortam, 1 tanesi farklı yerde

Fotoğraflar İçin

Google Photos’tan geçiş:

1. takeout.google.com → Google Fotoğraflar → dışa aktar
2. Bilgisayara indir
3. Syncthing ile telefona senkronize et
4. Telefonda galeriden fotoğraflarına eriş

Android’de ek olarak: Syncthing otomatik kamera yedeklemesi yapabilir — Kamera klasörünü bilgisayarla paylaş.

Hatırla: Dosyaların senin. Başkasının sunucusunda değil, senin cihazlarında olmalı. Syncthing bunu mümkün kılıyor — bedava, şifreli, özgür.