Türkiye’nin Gerçeği
Türkiye dünyanın en aktif deprem kuşaklarından birinde. 1999 Marmara, 2011 Van, 2020 İzmir, 2023 Kahramanmaraş — her büyük deprem aynı dersi tekrarlıyor:
- GSM şebekeleri saatlerce/günlerce çöker
- İnternet erişimi kesilir
- Elektrik gider — şarj imkânı yok
- Banka sistemleri çöker — kartlar çalışmaz
- Resmi kanallar yetersiz kalır — bilgi karmaşası
Fiziksel deprem çantası hazırlarsın — su, yiyecek, ilaç, battaniye. Dijital deprem hazırlığı da aynı derecede önemli.
Dijital Afet Çantası
İletişim
| Araç | İşlevi | Durumu |
|---|---|---|
| Meshtastic cihazı | İnternetsiz mesajlaşma | Şarjlı, çantada |
| FM radyo (pilli) | Haber alma | Pil yedekli |
| Düdük | Fiziksel sinyal | Deprem çantasında |
| Signal (telefonunda) | İnternet varken iletişim | Kurulu |
| Offline haritalar | Navigasyon | Organic Maps’te indirilmiş |
Enerji
| Araç | Kapasite | Not |
|---|---|---|
| Power bank (20000+ mAh) | 4-5 telefon şarjı | Her zaman dolu tut |
| Güneş panelli şarj cihazı | Sınırsız (güneşte) | Uzun kesintiler için |
| El dinamo fener/radyo | Manuel şarj | Pil bitmez |
Veri
- USB bellekte: Önemli belgelerin kopyası (kimlik, tapu, sigorta)
- Şifreli: VeraCrypt ile şifreli birim
- Bitwarden offline: Şifrelerin yerel yedeği
- Bitcoin seed phrase: Kâğıtta, su geçirmez poşette, deprem çantasında
Nakit ve Bitcoin
- Nakit TL: En az 1 haftalık ihtiyacı karşılayacak kadar
- Bitcoin: Lightning cüzdanı (Phoenix) kurulu ve yüklü — bazı durumlar için
- Hatırla: Kart/ATM çalışmayabilir, nakit kraldır
Aile İletişim Planı
Buluşma Noktaları
- Birincil: Ev yakını açık alan (park, okul bahçesi)
- İkincil: Mahalle dışı bilinen nokta
- GPS koordinatlarını Meshtastic cihazına kaydet
İletişim Öncelik Sırası
- Meshtastic — internet gerekmez, her zaman dene
- SMS — bazen internet olmadan çalışabilir
- Signal — internet varsa
- Sesli arama — en son (ağ en çok bununla yüklenir)
Aile Protokolü
- “Güvendeyim” kısa mesajı — önceden belirlenmiş kod
- Konum paylaşımı — Meshtastic GPS ile
- Buluşma noktasında bekleme süresi — 2 saat, sonra ikincil noktaya geç
Düzenli Tatbikat
Yılda en az 2 kez:
Mini Tatbikat (Aylık)
- Meshtastic cihazları aç ve test mesajı gönder
- Power bank şarj seviyesini kontrol et
- USB bellekteki verileri güncelle
Tam Tatbikat (6 Ayda Bir)
- Telefonu uçak moduna al — “internet yok” simülasyonu
- Sadece Meshtastic ile ailenle iletişim kur
- Buluşma noktasına git
- Nakit ile alışveriş dene
- Güneş panelli şarjı test et
Topluluk Düzeyinde Hazırlık
- Mahalle mesh ağı: 5-10 stratejik noktada Meshtastic node
- Bilgi deposu: Yerel hastane, eczane, toplanma alanları — offline erişilebilir
- İlk yardım: Dijital değil ama kritik — herkes temel ilk yardım bilmeli
- Gönüllü koordinasyonu: Mesh ağ üzerinden görev dağılımı
Kontrol Listesi
- Meshtastic cihazı alındı ve kuruldu
- Aile üyelerinde cihaz var
- Power bank dolu
- Güneş panelli şarj var
- USB bellekte önemli belgeler (şifreli)
- Offline haritalar indirildi
- Seed phrase güvende (su geçirmez)
- Nakit hazır
- Buluşma noktaları belirli
- Aile protokolü herkes biliyor
- Son tatbikat tarihi: ___
Hatırla: En iyi hazırlık, hiç kullanmaman gereken hazırlıktır. Ama kullanman gerektiğinde, hazırlıklı olmak ile olmamak arasındaki fark hayat kurtarır.